روکش دندان یا کراون دندان (Dental Crown)
روکش دندان یکی از متداول‌ترین و موثرترین درمان‌های دندانپزشکی برای بازگرداندن زیبایی، عملکرد و استحکام به دندان‌های آسیب‌دیده یا ضعیف شده است. این راهنمای جامع به شما کمک می‌کند تا با تمامی جنبه‌های روکش دندان، از جمله انواع، مراحل درمان، مزایا و معایب، طول عمر، مراقبت‌ها، هزینه‌ها و جایگزین‌های احتمالی آن آشنا شوید.
روکش دندان چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
روکش دندان، که گاهی از آن با نام‌هایی چون “کلاهک دندان”، “تاج مصنوعی” یا “فریم دندان” نیز یاد می‌شود، یک ترمیم دندانی ثابت است که به طور کامل قسمت قابل مشاهده دندان (تاج دندان) را که در بالای خط لثه قرار دارد، می‌پوشاند. این کلاهک‌ها به گونه‌ای طراحی و ساخته می‌شوند که از نظر شکل، اندازه، رنگ و عملکرد، شباهت زیادی به دندان طبیعی داشته باشند و پس از نصب، تشخیص آن‌ها از دندان‌های طبیعی دشوار است. روکش‌ها از مواد مختلفی ساخته می‌شوند و هدف اصلی آن‌ها بازگرداندن استحکام، عملکرد جویدن و بهبود ظاهر دندان آسیب‌دیده است.
اهمیت این تعریف در آن است که به بیمار درک اولیه‌ای از ماهیت روکش و تفاوت آن با سایر ترمیم‌ها مانند پرکردگی می‌دهد. روکش دندان تنها یک ترمیم “ظاهری” نیست، بلکه نقش حیاتی در “حفظ ساختار و عملکرد” دندان آسیب‌دیده و حتی سلامت کلی دهان دارد. با بازگرداندن استحکام به دندان ضعیف شده و محافظت از آن در برابر شکستگی‌های بیشتر ، روکش از بروز مشکلات پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر در آینده جلوگیری می‌کند. عدم درمان دندان آسیب‌دیده می‌تواند منجر به از دست رفتن کامل دندان و نیاز به درمان‌های جایگزین مانند ایمپلنت یا بریج شود
مشاوره رایگان
برای دریافت مشاوره در خصوص روکش دندان با ما در ارتباط باشید.
فرم دریافت مشاوره و نوبت آنلاین
دریافت مشاوره رایگان
+
۵% تخفیف روی تمام خدمات
همین حالا شماره خود را وارد کنید
مشاوران ما در کمتر از ۲۴ ساعت با شما تماس میگیرند
لیست هزینه روکش دندان 1404 + قیمت هر واحد روکش دندان
- قیمت روکش دندان PFM : هزینه روکش ( پی اف ام ) 6.500.000 تومان
- قیمت روکش دندان تمام سرامیک (pfz) : هزینه روکش pfz مبلغ ۷.۵۰۰.۰۰۰ تومان
- چسباندن روکش : ۱.۰۰۰.۰۰۰ تومان
قیمت روکش دندان عصب‌کشی شده
هزینه روکش دندان عصب‌کشی شده از ۴ میلیون تومان (PFM) تا ۱۲ میلیون تومان (زیرکونیا) متغیر است. این روکش ضروری است و بدون آن، دندان ۸۰% احتمال شکستن دارد!
عوامل مؤثر بر قیمت:
فاکتور تأثیر بر هزینه جنس روکش زیرکونیا > سرامیک > PFM > فلز لابراتور ساخت لابراتوار خارجی +۴۰% تخصص دندانپزشک متخصص پروتز +۲۰% پیچیدگی قالب‌گیری ترمیم‌های پیشرفته +۱۵% هشدارهای حیاتی:
بدون روکش: دندان عصب‌کشی شده ظرف ۲ سال می‌شکند (هزینه ایمپلنت: ۳۰+ میلیون تومان!).
هزینه پنهان: قالب‌گیری دیجیتال (+۵۰۰k) یا بی‌حسی (+۲۰۰k) جداگانه محاسبه می‌شود.
تخفیف بیمه: تنها ۱۰–۱۵% هزینه را پوشش می‌دهد (غیرقابل استفاده برای روکش‌های لوکس).
کلینیک دندانپزشکی دکتر نوید ناطقی با بهره گیری از جدیدترین متریال و تکنولوژی ها و همچنین کادری مجرب به عنوان بهترین کلینیک دندانپزشکی اندرزگو آماده ارائه خدمات دندانپزشکی زیبایی و درمانی به شما عزیزان میباشد.
اهداف اصلی استفاده از روکش دندان
استفاده از روکش دندان اهداف متعددی را دنبال می‌کند که فراتر از جنبه زیبایی‌شناختی صرف است:
- بازگرداندن استحکام: تقویت دندان‌هایی که به دلیل پوسیدگی وسیع، شکستگی یا پرکردگی‌های بزرگ ضعیف شده‌اند.
- محافظت از دندان: جلوگیری از شکستگی بیشتر دندان‌های ضعیف یا ترک‌خورده.
- ترمیم دندان آسیب‌دیده: بازسازی دندان‌هایی که دچار شکستگی یا ساییدگی شدید شده‌اند.
- پوشاندن و حمایت از دندان با پرکردگی وسیع: زمانی که حجم زیادی از دندان با مواد پرکردنی جایگزین شده و ساختار باقی‌مانده دندان ضعیف است.
- نگه داشتن بریج دندانی: روکش‌ها به عنوان پایه‌هایی برای بریج (پل دندانی) عمل می‌کنند.
- پوشاندن ایمپلنت دندان: پس از کاشت ایمپلنت، روکش به عنوان تاج دندان مصنوعی روی آن قرار می‌گیرد.
- بهبود ظاهر دندان: اصلاح رنگ، شکل و اندازه دندان‌های بد رنگ، بدشکل یا دارای ناهنجاری‌های سطحی.
نیاز به روکش دندان در شرایط مختلفی ایجاد می‌شود. تصمیم برای روکش کردن دندان اغلب یک اقدام “پیشگیرانه ثانویه” است تا از دست رفتن کامل دندان جلوگیری شود. این بدان معناست که دندان از قبل دچار مشکل شده و روکش به عنوان راهی برای حفظ آن و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت عمل می‌کند. موارد شایع کاربرد روکش دندان عبارتند از:
- پوسیدگی شدید دندان‌ها: زمانی که پوسیدگی به حدی گسترده است که با پر کردن معمولی قابل ترمیم نیست و ساختار زیادی از دندان از دست رفته است.
- شکستگی تاج دندان: در اثر ضربه یا فشار، تاج دندان ممکن است بشکند و نیاز به بازسازی با روکش داشته باشد.
- سایش بیش از اندازه سطوح دندانی: عواملی مانند دندان قروچه (بروکسیسم) یا عادات غذایی نامناسب می‌تواند منجر به سایش شدید دندان‌ها و کوتاه شدن آن‌ها شود که با روکش قابل اصلاح است.
- پس از درمان ریشه (عصب‌کشی): دندان‌هایی که تحت درمان ریشه قرار گرفته‌اند، به دلیل از دست دادن بخش زیادی از ساختار داخلی و قطع خون‌رسانی، شکننده و مستعد شکستگی می‌شوند. روکش از این دندان‌ها محافظت می‌کند. این یکی از رایج‌ترین دلایل تجویز روکش است.
- بهبود زیبایی: برای اصلاح مشکلات زیبایی مانند بدرنگی شدید، بدشکلی، یا فواصل بین دندانی که با روش‌های محافظه‌کارانه‌تر مانند بلیچینگ یا ونیر قابل اصلاح نیستند.
- پوشاندن ایمپلنت دندانی: روکش به عنوان بخش نهایی و تاج دندان روی پایه ایمپلنت نصب می‌شود.
- حمایت از دندان با پرکردگی وسیع: اگر پرکردگی قدیمی یا جدید بسیار بزرگ باشد و دیواره‌های باقی‌مانده دندان نازک و ضعیف باشند، روکش برای جلوگیری از شکستن آن‌ها ضروری است.
- محافظت از دندان‌ها در برابر آسیب بیشتر: در افرادی که در معرض خطر بالای پوسیدگی یا سایش هستند.
- پشتیبانی از پل دندان (بریج): دندان‌های مجاور ناحیه بی‌دندانی تراش خورده و روکش می‌شوند تا به عنوان پایه برای اتصال دندان مصنوعی (پونتیک) عمل کنند.
درک این موارد به بیمار کمک می‌کند تا ضرورت درمان روکش را در شرایط خاص خود بهتر درک کند و بداند که این اقدام اغلب آخرین شانس برای حفظ دندان طبیعی قبل از نیاز به کشیدن و جایگزینی با روش‌های پیچیده‌تر است.
انواع روکش دندان: گزینه‌های مختلف برای نیازهای متفاوت
انتخاب نوع روکش دندان به عوامل متعددی از جمله محل قرارگیری دندان (جلویی یا عقبی)، میزان فشار جویدن، ملاحظات زیبایی، دوام مورد انتظار، هزینه و حساسیت‌های احتمالی بیمار بستگی دارد. هیچ “بهترین” نوع روکش واحدی برای همه افراد وجود ندارد و تصمیم‌گیری باید با مشورت دندانپزشک و با در نظر گرفتن تمامی این متغیرها انجام شود. پیشرفت‌های تکنولوژیک در علم مواد دندانی گزینه‌های متنوعی را فراهم کرده است که هر یک مزایا و معایب خاص خود را دارند.
روکش‌های تمام سرامیکی (فول سرام، پرسلن)
این روکش‌ها به دلیل ظاهر بسیار طبیعی و شباهت زیاد به دندان‌های واقعی، محبوبیت زیادی کسب کرده‌اند.
- ویژگی‌ها: تماماً از مواد سرامیکی (مانند پرسلن، زیرکونیا، یا لیتیوم دی‌سیلیکات) ساخته می‌شوند. از نظر زیبایی، بهترین گزینه محسوب می‌شوند و نور را مشابه مینای دندان طبیعی منعکس می‌کنند. با لثه سازگاری بسیار بالایی دارند و به ندرت باعث تحریک یا واکنش آلرژیک می‌شوند، بنابراین برای افرادی که به فلز حساسیت دارند، ایده‌آل هستند. رنگ آن‌ها با گذشت زمان ثابت می‌ماند و در برابر لکه‌پذیری مقاوم هستند.
- کاربرد: به دلیل زیبایی فوق‌العاده، اغلب برای دندان‌های جلویی که در معرض دید هستند، انتخاب می‌شوند.
- انواع رایج روکش‌های تمام سرامیکی:
- روکش زیرکونیا (Zirconia):
- جنس و مزایا: از اکسید زیرکونیوم، یک ماده سرامیکی بسیار مقاوم و سفید رنگ ساخته می‌شود. استحکام آن به حدی بالاست که هم برای دندان‌های جلویی و هم برای دندان‌های عقبی که فشار جویدن زیادی را تحمل می‌کنند، مناسب است. زیرکونیا زیست‌سازگار است و با بافت‌های دهان به خوبی تطابق دارد. ظاهر آن بسیار طبیعی و زیباست و می‌تواند در رنگ‌های مختلف برای هماهنگی با دندان‌های مجاور ساخته شود. طول عمر روکش‌های زیرکونیا معمولاً بالا و در حدود 15 تا 20 سال یا بیشتر با مراقبت مناسب تخمین زده می‌شود. امکان ساخت این روکش‌ها در یک جلسه با استفاده از تکنولوژی CAD/CAM نیز وجود دارد.
- انواع: زیرکونیا در دو نوع اصلی موجود است: زیرکونیای جامد (Solid Zirconia) که استحکام بیشتری دارد و برای دندان‌های عقبی مناسب‌تر است، و زیرکونیای شفاف (Translucent Zirconia) که زیبایی و شفافیت بیشتری دارد و برای دندان‌های جلویی ایده‌آل است.
- معایب: هزینه آن معمولاً از روکش‌های PFM بیشتر است. همچنین، به دلیل سختی زیاد، در صورت عدم تنظیم دقیق بایت، ممکن است باعث سایش دندان مقابل شود.
- جنس و مزایا: از اکسید زیرکونیوم، یک ماده سرامیکی بسیار مقاوم و سفید رنگ ساخته می‌شود. استحکام آن به حدی بالاست که هم برای دندان‌های جلویی و هم برای دندان‌های عقبی که فشار جویدن زیادی را تحمل می‌کنند، مناسب است. زیرکونیا زیست‌سازگار است و با بافت‌های دهان به خوبی تطابق دارد. ظاهر آن بسیار طبیعی و زیباست و می‌تواند در رنگ‌های مختلف برای هماهنگی با دندان‌های مجاور ساخته شود. طول عمر روکش‌های زیرکونیا معمولاً بالا و در حدود 15 تا 20 سال یا بیشتر با مراقبت مناسب تخمین زده می‌شود. امکان ساخت این روکش‌ها در یک جلسه با استفاده از تکنولوژی CAD/CAM نیز وجود دارد.
- روکش ایمکس (IPS Emax) / لیتیوم دی‌سیلیکات (Lithium Disilicate):
- جنس و مزایا: این روکش‌ها از نوعی شیشه-سرامیک به نام لیتیوم دی‌سیلیکات ساخته می‌شوند. ویژگی برجسته آن‌ها، زیبایی و شفافیت فوق‌العاده و بازتاب نور بسیار طبیعی است که آن‌ها را برای دندان‌های جلویی بسیار مطلوب می‌سازد. قدرت چسبندگی این روکش‌ها به ساختار دندان بسیار بالاست. رنگ آن‌ها در طول زمان ثابت می‌ماند و در برابر لکه‌پذیری مقاوم هستند.
- معایب و کاربرد: استحکام روکش‌های ایمکس از زیرکونیا و PFM کمتر است، بنابراین برای دندان‌های عقبی که تحت فشار جویدن شدید قرار دارند یا در افرادی که دندان قروچه دارند، گزینه مناسبی نیستند و ممکن است بشکنند. کاربرد اصلی آن‌ها برای دندان‌های جلویی است که زیبایی در اولویت قرار دارد، یا در مواردی که تاج دندان بسیار کوتاه است و نیاز به چسبندگی قوی روکش وجود دارد.
- جنس و مزایا: این روکش‌ها از نوعی شیشه-سرامیک به نام لیتیوم دی‌سیلیکات ساخته می‌شوند. ویژگی برجسته آن‌ها، زیبایی و شفافیت فوق‌العاده و بازتاب نور بسیار طبیعی است که آن‌ها را برای دندان‌های جلویی بسیار مطلوب می‌سازد. قدرت چسبندگی این روکش‌ها به ساختار دندان بسیار بالاست. رنگ آن‌ها در طول زمان ثابت می‌ماند و در برابر لکه‌پذیری مقاوم هستند.
- روکش زیرکونیا (Zirconia):
روکش‌های فلز-سرامیک (PFM یا Porcelain Fused to Metal)
این روکش‌ها برای سال‌های متمادی به عنوان استاندارد طلایی در دندانپزشکی شناخته می‌شدند و ترکیبی از استحکام فلز و زیبایی سرامیک را ارائه می‌دهند.
- ویژگی‌ها: دارای یک هسته یا فریم فلزی (معمولاً از آلیاژهای غیر قیمتی مانند نیکل-کروم یا کبالت-کروم، و گاهی آلیاژهای قیمتی مانند طلا) هستند که لایه‌ای از پرسلن (سرامیک) همرنگ دندان روی آن پخته می‌شود.
- مزایا: استحکام و دوام خوبی دارند و می‌توانند فشار جویدن را به خوبی تحمل کنند، بنابراین هم برای دندان‌های جلویی و هم عقبی قابل استفاده هستند. هزینه آن‌ها معمولاً از روکش‌های تمام سرامیک پیشرفته (مانند زیرکونیا و ایمکس) کمتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است. طول عمر آن‌ها با مراقبت مناسب می‌تواند 8 تا 10 سال و گاهی تا 20 سال باشد.
- معایب: بزرگترین عیب آن‌ها، احتمال نمایان شدن یک خط تیره یا خاکستری فلزی در لبه روکش و در مجاورت خط لثه است، به‌ویژه اگر لثه تحلیل رود یا نازک باشد. این مسئله می‌تواند زیبایی، به‌خصوص در دندان‌های جلویی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین، لایه سرامیکی روی فلز ممکن است در اثر ضربه یا فشار زیاد لب پر شود یا ترک بخورد. در برخی افراد، احتمال بروز حساسیت به فلزات پایه موجود در آلیاژ وجود دارد.
روکش‌های تمام فلزی
این روکش‌ها قدیمی‌ترین نوع روکش‌های دندانی هستند و به دلیل استحکام و دوام فوق‌العاده‌شان شناخته می‌شوند.
- ویژگی‌ها: تماماً از آلیاژهای فلزی ساخته می‌شوند. این آلیاژها می‌توانند شامل فلزات گران‌بها (مانند طلا، پلاتین) یا فلزات پایه (مانند نیکل-کروم، کبالت-کروم) باشند.
- مزایا:
- استحکام و دوام بی‌نظیر: قوی‌ترین و بادوام‌ترین نوع روکش هستند و شکستن آن‌ها بسیار نادر است.
- طول عمر بسیار بالا: به دلیل ساختار یکپارچه و مقاومت بالا، طول عمر بسیار طولانی و قابل پیش‌بینی دارند.
- نیاز به تراش کمتر دندان: به دلیل استحکام ذاتی فلز، این روکش‌ها می‌توانند نازک‌تر ساخته شوند، بنابراین نیاز به تراش کمتری از ساختار دندان در مقایسه با روکش‌های سرامیکی یا PFM دارند.
- زیست‌سازگاری خوب: به‌ویژه آلیاژهای طلا، با بافت‌های دهان و لثه سازگاری بسیار خوبی دارند و کمتر باعث سایش دندان‌های مقابل می‌شوند. ضریب سایش آن‌ها مشابه مینای دندان است.
- استحکام و دوام بی‌نظیر: قوی‌ترین و بادوام‌ترین نوع روکش هستند و شکستن آن‌ها بسیار نادر است.
- معایب:
- ظاهر فلزی: اصلی‌ترین عیب این روکش‌ها، رنگ فلزی آن‌هاست که از نظر زیبایی برای بسیاری از بیماران، به‌ویژه برای دندان‌های جلویی، قابل قبول نیست.
- احتمال آلرژی: برخی افراد ممکن است به فلزات پایه مانند نیکل یا کروم حساسیت داشته باشند.
- ظاهر فلزی: اصلی‌ترین عیب این روکش‌ها، رنگ فلزی آن‌هاست که از نظر زیبایی برای بسیاری از بیماران، به‌ویژه برای دندان‌های جلویی، قابل قبول نیست.
- روکش طلا: به عنوان یکی از بهترین مواد برای روکش‌های تمام فلزی شناخته می‌شود. طلا زیست‌سازگاری عالی با لثه دارد، باعث تغییر رنگ لثه نمی‌شود، در برابر خوردگی و فرسایش بسیار مقاوم است و تطابق بسیار دقیقی با دندان دارد.
روکش استیل (ضد زنگ) (SSC)
این روکش‌ها کاربردهای خاصی در دندانپزشکی دارند.
- ویژگی‌ها: روکش‌های پیش‌ساخته‌ای هستند که از فولاد ضد زنگ ساخته می‌شوند.
- کاربرد:
- دندان‌های شیری کودکان: کاربرد اصلی آن‌ها برای پوشاندن و محافظت از دندان‌های شیری است که دچار پوسیدگی وسیع شده‌اند یا پس از پالپوتومی (عصب‌کشی دندان شیری) نیاز به تقویت دارند. این روکش‌ها به حفظ فضای لازم برای رویش دندان دائمی کمک می‌کنند و تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری، دوام می‌آورند.
- روکش موقت: گاهی به عنوان روکش موقت روی دندان‌های دائمی بزرگسالان استفاده می‌شوند تا زمانی که روکش دائمی در لابراتوار ساخته شود، از دندان تراش‌خورده محافظت کنند.
- دندان‌های شیری کودکان: کاربرد اصلی آن‌ها برای پوشاندن و محافظت از دندان‌های شیری است که دچار پوسیدگی وسیع شده‌اند یا پس از پالپوتومی (عصب‌کشی دندان شیری) نیاز به تقویت دارند. این روکش‌ها به حفظ فضای لازم برای رویش دندان دائمی کمک می‌کنند و تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری، دوام می‌آورند.
- مزایا: قیمت پایین و ارزان‌ترین نوع روکش محسوب می‌شوند. نصب آن‌ها معمولاً سریع و در یک جلسه انجام می‌شود. مقاومت خوبی در برابر نیروهای جویدن دارند.
- معایب: ظاهر فلزی و عدم تطابق رنگ با دندان‌های طبیعی.
روکش رزینی
- ویژگی‌ها: تماماً از مواد کامپوزیت رزینی ساخته می‌شوند.
- مزایا: نسبت به سایر انواع روکش‌های دائمی ارزان‌تر هستند.
- معایب: دوام و استحکام آن‌ها به مراتب کمتر از روکش‌های سرامیکی، PFM یا فلزی است. بیشتر مستعد ساییدگی، شکستگی و تغییر رنگ هستند. معمولاً به عنوان یک راه‌حل موقت یا برای ترمیم‌های کوچک‌تر در نظر گرفته می‌شوند.
روکش‌های موقت و فوری
- روکش موقت: همانطور که پیشتر اشاره شد، روکش موقت در مطب دندانپزشکی و معمولاً از مواد اکریلیکی (نوعی پلاستیک) یا رزینی ساخته می‌شود. این روکش با چسب موقتی روی دندان تراش‌خورده قرار می‌گیرد تا در فاصله زمانی بین جلسه اول (آماده‌سازی و قالب‌گیری) و جلسه دوم (نصب روکش دائمی)، از دندان محافظت کند، از حساسیت آن جلوگیری نماید، زیبایی ظاهری را تا حدی حفظ کند و مانع از جابجایی دندان‌های مجاور شود. نقش روکش موقت نه تنها یک مرحله فنی در فرآیند درمان است، بلکه نقش مهمی در “مدیریت انتظارات بیمار” و “تست عملکرد و زیبایی” قبل از نصب روکش دائمی ایفا می‌کند. این دوره به بیمار فرصت می‌دهد تا به احساس داشتن روکش عادت کند و در صورت وجود هرگونه مشکل یا ناراحتی، آن را به دندانپزشک اطلاع دهد تا در ساخت روکش نهایی لحاظ شود.
- روکش فوری (احتمالاً اشاره به تکنولوژی CAD/CAM): با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته مانند CAD/CAM (طراحی و ساخت به کمک کامپیوتر) مانند سیستم CEREC، امکان طراحی، تراش و نصب روکش سرامیکی در یک جلسه در مطب دندانپزشکی وجود دارد. این روش نیاز به روکش موقت و جلسه دوم را از بین می‌برد و برای بیمارانی که محدودیت زمانی دارند، بسیار مناسب است.
انواع دیگر ذکر شده
- روکش لومینیرز (Lumineers): در برخی منابع به عنوان روشی جدید و روکشی نازک، بیشتر برای درمان روکش‌ها و پل‌های قدیمی ذکر شده است. لازم به ذکر است که لومینیرز اصولاً نوعی ونیر بسیار نازک است که برای اصلاحات زیبایی به کار می‌رود و با تعریف روکش کامل دندان (کلاهک) متفاوت است.
- روکش لیتیوم: احتمالاً اشاره به همان روکش‌های لیتیوم دی‌سیلیکات (ایمکس) است که به دلیل مقاومت و زیبایی بالا شناخته شده‌اند.
- روکش دندان متصل به هم : برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این نوع از روکش دندان مقاله روکش دندان متصل به هم را مطالعه کنید.
مراحل انجام روکش دندان : از مشاوره تا نصب نهایی
فرآیند ساخت و نصب روکش دندان معمولاً شامل چندین مرحله دقیق است که با همکاری دندانپزشک و لابراتوار دندانپزشکی انجام می‌شود. به طور معمول، این فرآیند طی دو جلسه اصلی صورت می‌گیرد، مگر اینکه از تکنولوژی‌های پیشرفته‌تری مانند CAD/CAM (مانند CEREC) استفاده شود که امکان اتمام درمان در یک جلسه را فراهم می‌کند. فاصله زمانی بین دو جلسه معمولاً حدود دو هفته است که صرف ساخت روکش دائمی در لابراتوار می‌شود. مدت زمان لازم برای جلسه اول حدود 30 دقیقه تا یک ساعت و برای جلسه دوم حدود 20 دقیقه تخمین زده می‌شود. دقت در هر یک از این مراحل، از تراش اولیه دندان گرفته تا چسباندن نهایی روکش، تأثیر تجمعی و مستقیمی بر موفقیت، دوام، زیبایی و راحتی روکش دارد. هرگونه خطای کوچک در یک مرحله می‌تواند در مراحل بعدی منجر به بروز مشکلاتی مانند عدم تطابق روکش، گیر غذایی، مشکلات لثه یا حتی شکست درمان شود.
جلسه اول: معاینه، آماده‌سازی دندان، و قالب‌گیری
این جلسه شامل مراحل زیر است:
- معاینه و تشخیص نیاز: دندانپزشک ابتدا دندان مورد نظر و بافت‌های اطراف آن را به دقت معاینه می‌کند. ممکن است برای بررسی وضعیت ریشه دندان، میزان پوسیدگی و سلامت استخوان اطراف، از عکس رادیوگرافی (اشعه ایکس) استفاده شود. در این مرحله مشخص می‌شود که آیا دندان نیاز به درمان‌های پیش‌نیاز دیگری مانند درمان ریشه (عصب‌کشی) یا بازسازی تاج (build-up) قبل از شروع فرآیند روکش دارد یا خیر.
- تزریق بی‌حسی: برای جلوگیری از هرگونه درد یا ناراحتی در طول فرآیند آماده‌سازی دندان، دندانپزشک ناحیه مورد نظر (دندان و لثه اطراف آن) را با استفاده از مواد بی‌حس‌کننده موضعی، بی‌حس می‌کند. اگر دندان قبلاً تحت درمان ریشه قرار گرفته باشد و عصب آن خارج شده باشد، ممکن است نیازی به بی‌حسی خود دندان نباشد، اما لثه اطراف آن همچنان برای راحتی بیمار بی‌حس می‌شود.
- آماده‌سازی (تراش) دندان: این مرحله یکی از حساس‌ترین بخش‌های درمان است. دندانپزشک با استفاده از فرزهای مخصوص دندانپزشکی، بخش‌هایی از مینا و گاهی عاج دندان را از تمام سطوح (سطح جونده، سطوح کناری، سطح بیرونی و داخلی) تراش می‌دهد تا فضای کافی برای قرارگیری روکش ایجاد شود و روکش نهایی ضخامت مناسبی داشته باشد بدون اینکه حجیم به نظر برسد. میزان تراش به نوع روکش انتخابی بستگی دارد؛ به عنوان مثال، روکش‌های تمام فلزی به دلیل استحکام بالا نیاز به تراش کمتری (حدود 1.5 میلی‌متر) دارند، در حالی که روکش‌های سرامیکی یا PFM ممکن است به تراش بیشتری (حدود 2 میلی‌متر یا بیشتر) نیاز داشته باشند. در صورتی که دندان دارای پوسیدگی یا پرکردگی قدیمی نامناسب باشد، ابتدا این بخش‌ها برداشته می‌شوند. اگر بخش زیادی از ساختار دندان به دلیل پوسیدگی یا شکستگی از دست رفته باشد، ممکن است لازم باشد ابتدا هسته دندان با مواد پرکننده مخصوص (core buildup) بازسازی شود تا پایه محکمی برای روکش فراهم گردد.
- قالب‌گیری از دندان آماده‌شده و فک مقابل: پس از اتمام تراش و آماده‌سازی دندان، دندانپزشک باید یک مدل دقیق از دندان تراش‌خورده و همچنین دندان‌های فک مقابل (برای اطمینان از تطابق صحیح بایت) تهیه کند. این کار به دو روش اصلی انجام می‌شود:
- قالب‌گیری سنتی (مرسوم): در این روش، از مواد قالب‌گیری خمیری شکل استفاده می‌شود. ابتدا ممکن است نخ مخصوصی به نام “نخ زیر لثه‌ای” یا “رترکشن کورد” به آرامی در شیار لثه اطراف دندان تراش‌خورده قرار داده شود. این نخ به کنار زدن بافت لثه کمک می‌کند تا لبه‌های تراش دندان به طور دقیق در قالب ثبت شوند. سپس، مواد قالب‌گیری با قوام مناسب در یک تری (tray) مخصوص قرار داده شده و روی دندان‌های آماده‌شده و فک مقابل فشار داده می‌شود تا سفت شود. پس از خارج کردن تری از دهان، یک نگاتیو دقیق از دندان‌ها به دست می‌آید که به لابراتوار ارسال می‌شود.
- قالب‌گیری دیجیتال (اپتیکال): در این روش مدرن، از یک اسکنر داخل دهانی (دوربین کوچک دستی) برای تهیه تصاویر سه‌بعدی و دیجیتالی از دندان تراش‌خورده و دندان‌های مجاور و مقابل استفاده می‌شود. این فایل دیجیتالی می‌تواند مستقیماً به لابراتوار دندانپزشکی ارسال شود یا در صورت وجود دستگاه تراش CAD/CAM در مطب، برای طراحی و ساخت روکش در همان جلسه مورد استفاده قرار گیرد. قالب‌گیری دیجیتال معمولاً راحت‌تر است و می‌تواند خطاهای مرتبط با مواد قالب‌گیری سنتی را کاهش دهد.
- قالب‌گیری سنتی (مرسوم): در این روش، از مواد قالب‌گیری خمیری شکل استفاده می‌شود. ابتدا ممکن است نخ مخصوصی به نام “نخ زیر لثه‌ای” یا “رترکشن کورد” به آرامی در شیار لثه اطراف دندان تراش‌خورده قرار داده شود. این نخ به کنار زدن بافت لثه کمک می‌کند تا لبه‌های تراش دندان به طور دقیق در قالب ثبت شوند. سپس، مواد قالب‌گیری با قوام مناسب در یک تری (tray) مخصوص قرار داده شده و روی دندان‌های آماده‌شده و فک مقابل فشار داده می‌شود تا سفت شود. پس از خارج کردن تری از دهان، یک نگاتیو دقیق از دندان‌ها به دست می‌آید که به لابراتوار ارسال می‌شود.